ISTORIJSKI ARHIV

ISTORIJSKI ARHIV


Direktor: Ivanka Stančevski
Adresa: Tvrđava bb, 18000 Niš
Telefon: 018 515 608 (direktor), 018 515 609 (centrala)
Email: arhivnis@nadlanu.com
Website: www.arhivnis.co.rs

 

 

 

Istorijski arhiv Niš osnovan je kao arhivsko središte 24. aprila 1948.godine Odlukom Ministarstva prosvete NR Srbije, čime je u Nišu zvanično započela organizovana društvena briga o pisanim dokumentima.

U svojoj, bezmalo šest decenija dugoj istoriji, Arhiv je menjao naziv, organizaciju i teritorijalnu nadležnost. U periodu od 1951. do 1956. godine bio je Gradska državna arhiva, od 1956. do 1959. godine bio je Istorijski arhiv sreza Niš sa širokom teritorijalnom nadležnošću, koja je obuhvatala 16 opština srezova Niš, Prokuplje i Pirot.

Formiranjem okruga u Srbiji 1991. godine arhivska odeljenja u Prokuplju i Pirotu prerasla su u samostalne arhivske ustanove, a nadležnost Istorijskog arhiva Niš svedena je na teritoriju grada Niša i opština Ražanj, Sokobanja, Aleksinac, Svrljig, Merošina, Doljevac, Gadžin Han i Bela Palanka (Rešenje Vlade Republike Srbije o utvrđivanju teritorije arhiva, ”Službeni glasnik RS”, br.7/96).

Delokrug rada Arhiva određen je Zakonom o kulturnim dobrima (“Službeni glasnik RS”, br.71/94). Arhivi su ustanove od posebnog značaja koje se bave prikupljanjem, sređivanjem i čuvanjem arhivske građe. U niškom arhivu u 907 fondova čuva se oko 4000 dužnih metara arhivske građe, koja se ubraja u pokretna kulturna dobra. Ona obuhvata sve oblasti društvenog života – upravu i javne službe, pravosuđe, prosvetu, privredu i bankarstvo, društveno-političke organizacije, verske ustanove i organizacije, kao i značajnije porodične i lične arhivske fondove. U Arhivu se čuvaju i zbirke pozivnica, razglednica, čestitki, plakata, fotografija i zbirka varia. Najstariji dokument koji se čuva u Istorijskom arhivu je bakrotisk iz 1737. god.

Arhivska građa u sređenim fondovima Istorijskog arhiva Niš otvorena je za javnost i dostupna istraživačima. Izuzetak od pravila regulisan je članom 39. Zakona o kulturnim dobrima.

Istorijski arhiv Niš je budžetska ustanova (osnivač je grad Niš), ima 21 zaposlenog radnika organizovanih u 5 službi: Služba sređivanja i obrade arhivske građe, Služba zaštite arhivske građe van arhiva, Služba depoa i tehničke zaštite arhivske građe sa laboratorijom za mikrofilmovanje, Informativno-propagandna služba sa bibliotekom i Opšta služba.

Istorijski arhiv Niš smešten je u Tvrđavi (adresa: Tvrđava bb, 18000 Niš). Radi od svakog radnog dana od 8 do 15 časova.

 

Način korišćenja arhivske građe

Arhivska građa koja se čuva u depoima Istorijskog arhiva Niš dostupna je zainteresovanim istraživačima, koji se prijavljuju popunjavanjem prijave u kojoj navode za koje su fondove zainteresovani i u koje svrhe (lične, profesionalne).Ukoliko se arhivska građa istražuje za izradu publikacija, istraživač je u obavezi da jedan primerak takve publikacije dostavi Arhivu bez nadoknade. Korišćenje arhivske građe moguće je samo u prostorijama Arhiva.

 

 

Uslužno sređivanje arhivske građe

Na zahtev stvaralaca arhivske građe (registratura), arhivisti Istorijskog arhiva mogu obaviti posao sređivanja arhivske građe i izlučivanja bezvrednog registraturskog materijala. Odlukom Upravnog odbora Istorijskog arhiva Niš broj 192/022-05 od 13.6.2005.godine usvojen je Pravilnik o uslugama koje pruža Istorijski arhiv Niš, kojim su određene cene ovog posla od 700,- do 1.000,- dinara po dužnom metru arhivske građe.

 

 

 

Način korišćenja bibliotečkog fonda

Biblioteka Istorijskog arhiva Niš ima preko 15000 naslova svrstanih u sledeće celine: istorija, književnost, filozofija, politika, umetnost, privreda, zakoni, religija i opšta grupa. Ima i naslova na bugarskom, ruskom, francuskom, nemačkom i drugim jezicima, a poseban fond čini periodika.

Bibliotečki fond se može koristiti isključivo u čitaonici Arhiva, bez članarine.

 

 

 

Postupak za izdavanje raznih uverenja

Istorijski arhiv Niš iz arhivskih fondova u Nišu i još 8 opština, koje čuva, izdaje građanima različita uverenja – o radnom stažu i ličnim dohocima, uverenja o završenoj školi, kopije iz sačuvanih crkvenih matičnih knjiga rođenih, umrlih i venčanih od 1878 do 1902.godine, zatim građevinske dozvole i druga dokumenta iz rada organa uprave – mesni i narodnooslobodilački odbori, opština i skupština opština do 1969.godine, predatih Arhivu, i iz rada preduzeća koja su prestala sa radom i kod kojih je završen stečajni i likvidacioni postupak.

Potrebno je da se građanin obrati Istorijskom arhivu Niš (Tvrđava bb) pisanim obrazloženim zahtevom o tome šta mu je potrebno. Izdavanje uverenja o radnom stažu i ličnim dohocima se ne naplaćuje. Sva druga uverenja i dokumenta podležu uplati republičke administrativne takse u iznosu od 380,-dinara, kao i naknadi u iznosu do 500,- dinara za fizička, odnosno do 1.000,-dinara za pravna lica. U roku od 15 dana Arhiv u pisanoj formi odgovara na zahtev građana.

Izdavanje kopija građevinskih dozvola i projekata naplaćuje se prema Pravilniku o uslugama koje pruža Arhiv do 1.000,-dinara za fizička lica i do 10.000,-dinara za pravna lica, u zavisnosti od specifičnosti zahteva i količine traženih dokumenata.